თხრობა სულიერი ჲვ [66]. უვნებელობისათვის
ღმრთივსულიერნო შვილნო ეკკლესიისანო, უფალი ჩვენი იესო ქრისტე ბრძანებს: „სანთელი გუამისა არს თუალი, უკეთუ თუალი შენი განმარტებულ იყოს, ყოველი გუამი შენი ნათელ იყოს“(მთ. 6,22).
საყვარელნო, ვითარცა ოდეს ჴორციელნი თუალნი ჩვენნი განმარტებულ იყვნენ, ყოველსავე კეთილად ვხედავთ. ეგრეთვე, უკეთუ საცნობელნი სულისა ჩვენისანი განათლებულ იყვნენ, კეთილად ვიხილავთ ყოველსავე ვნებასა და სულსა ჩვენსა დავიცავთ წარწყმედისაგან, ვითარცა გუგასა თუალისასა. და უფროსად აღვირჩევთ სათნოებასა და მივიწევით უვნებელობასა და ავმაღლდებით სრულსა საზომსა სათნოებათასა, რომლისა მიერ იქმნების გამოცხადება საიდუმლოთა, სარგებელად მსმენელთა და სადიდებელად ღმრთისა.
რამეთუ ესევითარი იყო ვინმე ბერი წმიდა და ღმერთშემოსილი: მართალი, წრფელი, უმანკო, უზაკველი, განუკითხველი, გულისჴმიერი, განკრძალული და ზესთა საკვირველებათა მხილველი, სახელით პაჶნოტი.
ვიდოდა ოდესმე სანატრელი იგი მამა გზასა და მიიწია მახლობელად დაბისა. და იხილნა კაცნი ვიეთნიმე, რომელნი ზრახვიდეს ურთიერთას – განიკითხვიდენ მოყვასსა. ხოლო წმიდა იგი ბერი დასდგა ლოცვად, რათა არა შეიწყნაროს სასმენელმან მისმან განკითხვა კაცთა. და ლოცვასა შინა მოიხსენა ჯვარცმა ქრისტესი და თვისნი ცოდვანი, ჟამი სიკუდილისა და დღე განკითხვისა. და აჰა, ესერა გამოუჩნდა მას ანგელოსი უფლისა, რომელსა ჴელთა აქუნდა ლახვარი ცეცხლისა და ჴმა უყო ღირსსა მას ბერსა: „პაჶნოტი, პაჶნოტი! ყოველნივე ცოდვისა მოქმედნი და განმკითხველნი ძმათა, ლახვრითა ამით მოისრვიან და საუკუნო ცეცხლად მიეცემიან! ხოლო შენ, ვინათგან არა განიკითხენ, არცა თანაეყავ ზრახვასა ცოდვისასა, არამედ უფროსად ილოცე ღმრთისა მიმართ, ამისთვისცა სახელი შენი დაიწერა წიგნსა მას შინა ცხოვრებისასა საუკუნოდ“.
ესე საკვირველება განუცხადა წმიდამან და უვნებელმან ბერმან მოწაფესა თვისსა სარგებელად სულისა. და ჰკითხა მოწაფემან, თუ: „სადა იყო, მამაო წმიდაო, მაშინ გონება შენი, ოდეს იგი ილოცევდი?“ ჰრქუა მას ბერმან: „ჩემი გონება მუნ იყო, საყვარელო შვილო ჩემო, სადა იგი უფალი ჩვენი იესო ქრისტე ჯვარს ეცვა ჴორცითა, ვითარმცა აწღა ქმნილ იყო ჯვარცმა ქრისტესი. და წინაშე მისა ვსდეგ გონებითა და შემუსრვილის გულით ვილოცევდ და ვსტიროდი ცოდვათა ჩემთა. და ვიხსენებდი ჩემებრ ცოდვილთათვის სატანჯველთა და მართალთათვის განმზადებულსა საუკუნო დიდებასა და ვევედრებოდი ღმერთსა, რომელი არს კურთხეულ უკუნისამდე.
ვისმინოთ საკვირველება ესე, საყვარელნო და შევსძრწუნდეთ, განვეკრძალნეთ უკუჱ ვნებათა სულისა წარმწყმედელთა და ვიქმოდეთ სიმართლით სათნოებათა, რათა მივიწივნეთ უვნებელობასა საცხოვნებელად სულთა ჩვენთა.
ამისთვის გლოცავ და გევედრები, ქრისტეს მიერ საყვარელნო, მოვიგოთ მღვიძარება გონებისა და განვანათლნეთ თუალნი სულისანი, რათა კეთილად მცნობელ ვიყვნეთ წინამოსაჯულისა მის ჩვენისა, რომელ არს საცთური ეშმაკისა, რომელიცა მიმოვალს, ვითარცა ლომი მყვირალი და ეძიებს სულსა კაცისასა, რათამცა შთანთქას იგი და ჰშთახადოს ნაყროვანსა ჯოჯოხეთსა საუკუნო სატანჯველად. არამედ განვეკრძალნეთ, ჵ, საყვარელნო, და თუალნი გულისა ჩვენისანი განვანათლნეთ ლოცვითა წმიდითა, და ენასა ჩვენსა აღვირ ვასხნეთ შიშითა ღმრთისათა. და საქმედ მივსცეთ ფსალმუნება, რათა იხარებდეს ენაჲ ჩვენი სიმართლესა ღმრთისასა.
ჰე, გევედრები, საყვარელნო ძმანო, დავსდვათ პირსა ჩვენსა საცო დუმილისა და კარი ძნიად განსაღებელი ბაგეთა ჩვენთა კრძალულებისა, რათა არა ვსცოდოთ ენითა ჩვენითა დაუპყრობელითა ბოროტითა და დავსწვათ სული ჩვენი ცეცხლითა მით უშრეტელითა.
არამედ ყოველსა შინა საქმესა და სიტყვასა მოვიგოთ: განათლება გონებისა, სიმართლე ენისა, ჭეშმარიტება სიტყვისა, ჟამიერი დუმილი პირისა, წესიერი ზრახვა სათნოებისა, კეთილმოქმედება ჴელთა და მით ქმნა მოწყალებისა, რამეთუ ამათ მიერ იქმნების ცხონება სულისა. და ესრეთ, ყოვლით კერძო შემკობილნი სათნოებითა, ვიქმნებით შვილ ზეცათა მამისა და მკვიდრ სასუფეველისა, რომელსა ღირსმცა ვართ ყოველნი ქრისტე იესოს მიერ უფლისა ჩვენისა, რომელსა ჰშვენის ყოველი დიდება, პატივი და თაყვანისცემა თანა მამით და სულით წმიდითურთ საუკუნითგან აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე. ამინ.