ავთანდილისაგან მის ყმისა ძებნად წასლვა
ავთანდილმა დატოვა არაბეთის საზღვარი და უცხო მოყმის ძებნას შეუდგა, თუმცა თინათინთან განშორებას ძალიან მძიმედ განიცდიდა. თითქმის ყველა ქვეყანა მოიარა, მაგრამ მისი მნახველიც კი ვერავინ იპოვა.
უკვე დათქმული სამი წელი გადიოდა, სამი თვეღა იყო დარჩენილი. ავთანდილი საგონებელში ჩავარდა: თინათინთან ხელცარიელი დაბრუნება, ცხადია, ეთაკილებოდა, ხოლო ძებნა რომ გაეგრძელებინა სამ წელზე მეტ ხანს, შერმადინი მას ცოცხლად აღარ ჩათვლიდა და მეფესა და თინათინს შეატყობინებდა მის სიკვდილს, ამის შემდეგ კი მისი ცოცხალი დაბრუნება კიდევ უფრო უხერხული იქნებოდა.
საგონებელი შეექმნა, დადგა საქმისა მრჩეველად,
თქვა: „თუ დავბრუნდე, ეზომი ხანი რად დავყავ მე ველად?
ჩემსა რა ვჰკადრო მნათობსა, ვიყავ რად დღეთა მლეველად,
მისი ვერა ვცნო ჭორადცა, ვარ ვისთა გზათა მკვლეველად?
თუ არ დავბრუნდე, საძებრად დავყვნე სხვანიცა ხანანი,
რომელსა ვეძებ, ვერა ვცნნე ამბავნი მე მისთანანი,
დრო გარდაუწყდეს შერმადინს, მიჰხვდენ ღაწვისა ბანანი,
მივიდეს, ჰკადრნეს მეფესა საქმენი დასაგვანანი.
უამბოს ჩემი სიკვდილი, თვით ჩემგან დავედრებული,
მათ შეჰქმან გლოვა-ტირილი, ქმნან საქმე გამწარებული,
მერმე მივიდე ცოცხალი მე, სხვაგან სადმე რებული!“
ამას იგონებს ტირილით გონება-შეიწრებული.
ამ მწარე ფიქრებში იყო ავთანდილი, როდესაც დასანაყრებლად შესვენებულმა დაინახა მისკენ მომავალი ექვსი ცხენოსანი. ორ მათგანს დაჭრილი კაცი მოჰყავდა. ავთანდილი მათ შეეგება და ამგვარ დღეში ჩავარდნის მიზეზი ჰკითხა. მათ უთხრეს, - ჩვენ სამნი ძმანი ვართ, ვნადირობდით და ერთმანეთს ვეჯიბრებოდით ნადირობაში. ამ დროს დავინახეთ უცნობი მშვენიერი ჭაბუკი, შავ ცხენზე მჯდარი და ვეფხის ტყავით შემოსილი. (წარმოიდგინე, ამის გაგონებაზე სიხარულით როგორ გადაუქანდებოდა გული ავთანდილს!). უფროს ძმას მისი ტყვედ აყვანა განუზრახავს, შუათანას მისი ცხენი მონდომებია, ხოლო უმცროსს - მისი ბრძოლაში დამარცხება.
ნახე, რეები მოუნდომებიათ! ძმებს არც კი შერცხვათ ამის თქმა! რას ერჩოდნენ უცხო ადამიანს, რომელიც თავისთვის მიდიოდა? თანაც, ეს უმცროსი ძმებიც ხომ ყოველთვის მეტიჩრობენ ხოლმე! უმცროს ძმას, თავისი ჭკუით, ბრძოლაში უნდა დაემარცხებინა უცხო მოყმე, ხოლო უფროსი ძმები ნადავლს არხეინად გაიყოფდნენ.
უმცროს ძმას ეს მეტიჩრობა ძვირად დაუჯდა. როგორც კი უცხო მოყმემ მისკენ საბრძოლველად მომავალი უმცროსი ძმა დაინახა, ძმების ტკბილი ოცნებები სულ ნაცარტუტად აქცია, _ უმცროს ძმას მათრახი ისე გადაუჭირა, რომ თავი გაუხეთქა და ძირს მკვდარივით დაანარცხა, თვითონ კი აუჩქარებლად გაუდგა გზას. აგე, ახლა იქ მიდისო, _ დაანახეს უცხო მოყმე ავთანდილს თავლაფდასხმულმა ძმებმა.
ავთანდილს, რა თქმა უნდა, აუწერელი სიხარული დაეუფლა, უცხო მოყმეს რომ მიაკვლია. ბედოვლათი ძმები თავის სადგომში დატოვა და სასწრაფოდ დაედევნა უცხო მოყმეს, თუმცა გადაწყვიტა, მასთან შეხვედრისათვის თავი აერიდებანა, რადგან იცოდა, ახლოს არავის იკარებდა, და შორიდან ედევნებინა თვალი, რათა გაეგო, სად მივიდოდა.
კარგა ხნის სიარულის შემდეგ უცხო მოყმე ერთ გამოქვაბულს მიადგა, საიდანაც ქალი გამოვიდა. უცხო მოყმე და ქალი ერთმანეთს ტირილით გადაეხვივნენ და გამოქვაბულში შევიდნენ. ქალს უცხო მოყმემ ასმათი უწოდა.
დილით უცხო მოყმე გამოქვაბულიდან გამოვიდა, ასმათს გამოეთხოვა და იმავე გზით უკან წავიდა.
ავთანდილმა გადაწყვიტა, ქალისათვის უცხო მოყმის ამბავი გამოეკითხა.