ტარიელისაგან ზღვათა მეფისას მისლვა
ზღვათა მეფეს ტარიელმა მახარობელი გაუგზავნა და შეუთვალა, რომ ქაჯეთიდან დახსნილი მიჯნური მოჰყავდა და მეფე უნდა ენახა, როგორც მამა და მშობელი.
ზღვათა მეფესა წინაშე გაგზავნა მახარობელი,
შესთვალა: „მოვალ ტარიელ, მტერთა მძლე, მოსრვით მსპობელი;
ქაჯეთით მომყავს ჩემი მზე, ჩემი ლახვართა მსობელი;
მწადიან, გნახნე პატივით, ვითა მამა და მშობელი.
აწ მე მაქვს ქაჯთა ქვეყანა და მათი დანადებია;
მეფეო, კარგი ყველაი მე თქვენგან წამკიდებია;
ფატმანს უხსნია ჩემი მზე, სდედებია და სდებია.“
იგი ზღვათა მეფეს ძღვნად ქაჯთა სამეფოს აძლევდა და რადგან ეჩქარებოდა, სთხოვდა მათ შესახვედრად წამოსულიყო და ფატმანიც წამოეყვანა ნესტანის სანახავად.
ზღვათა მეფეს ტარიელის მოციქული რომ მიუვიდა და ტარიელის დანაბარები მოახსენა, იგი მიხვდა, რომ იმ ქალზე იყო ლაპარაკი, რომელიც ფატმანს წაჰგვარა ერთ დროს. როცა გაიაზრა, თუ ვინ იყო ტარიელი, ზღვათა მეფეს შიშის ზარი დაეცა.
რა კაცი ტარიელისა ესტუმრა ზღვათა მფლობელსა, –
წესია, გული გაჰკრთების ამბავსა გასაკრთობელსა.
როცა დარწმუნდა, რომ ტარიელი არას ერჩოდა, პირიქით, ქაჯეთის სამეფოს უძღვნიდა, გული საგულეს ჩაუდგა. „მისცა მადლი და დიდება ღმერთსა, მართლისა მბრჭობელსა“. მაშინვე წავიდა მის შესახვედრად და ფატმანიც წაიყვანა. ფატმანისა და ნესტანის შეხვედრა, რა თქმა უნდა, ემოციებით იყო აღსავსე.
ფატმან ხათუნს, მისსა მჭვრეტსა, ედებოდა ცეცხლი ნელი,
მოეხვია, გარდუკოცნა ხელი, ფერხი, პირი, ყელი;
იტყვის: „ღმერთო, რა გმსახურო, განმინათლდა რათგან ბნელი!
ვცან სიმოკლე ბოროტისა, კეთილია შენი გრძელი.“
ზღვათა მეფემ ტარიელს და ნესტანს ქორწილი გადაუხადა. მეფემ და ჩვენმა გმირებმა ერთმანეთს უზომო ძღვენი უძღვნეს. ტარიელმა ფატმანს ქაჯეთიდან წამოღებული დიდი საგანძური უძღვნა.
ზღვათა მეფეს ხომალდი სთხოვეს და ფრიდონის სამეფოში გამოემართნენ, სადაც ასმათი ჰყავდათ დატოვებული.
აქ უნდა აღვნიშნოთ ჩვენი გმირების დიდი სულგრძელობისა და კეთილშობილების შესახებ ზღვათა მეფის მიმართ. ეს ხომ ის ზღვათა მეფე იყო, რომელმაც ფატმანს ნესტანი მოსტაცა, ხოლო ფატმანისაგან ნესტანის გაპარების შემდეგ, ფატმანს მისგან სიკვდილი და ოჯახის ამოწყვეტა ელოდა, თუკი ამას მეფე გაუგებდა. და ეს ყველაფერი არც კი გაუხსენეს მას ჩვენმა გმირებმა არც მეფეს და არც ფატმანის ქმარს უსენს, რომელმაც ნესტანი მეფეს ძღვენივით მიართვა.
საგულისხმოა, რომ რუსთველი ამ მიტევების შესახებ არაფერს ამბობს. ზღვათა მეფესთან შეხვედრის ამბავს ისე ჰყვება, თითქოს მეფეს და უსენს არავითარი დანაშაული არ ჩაუდენიათ ნესტანის მიმართ. ჩვენი გმირების მიმტევებლური დუმილი აშკარად მოწმობს მათს დიდსულოვნებას, ქრისტიანულ სულგრძელობას. ეს, ცხადია, პოემის ავტორისთვისაც დამახასიათებელი იქნებოდა.
ახლა განვაგრძოთ შინაარსის თხრობა.
ფრიდონის სამეფოში დიდი სიხარული გამოიწვია მათმა მისვლამ. ასმათი კი ნესტანს, აი, ასე შეეგება: „ნესტან-დარეჯანს მოეჭდო, რომე ვერ გახსნის ცულები.“ ასმათმა ღმერთს მადლი მოახსენა, რომ ნესტანი ისევ იხილა. „სჯობან ყოვლთა მოყვარულთა პატრონ-ყმანი მოყვარულნი.“ (აქ რუსთველი კიდევ ერთხელ გვახსენებს პატრონყმური ურთიერთობის დიდ სიკეთესა და ჰუმანურობას). ფრიდონის დიდებულებმაც თაყვანი სცეს სტუმრებს. ფრიდონმა მათ აუწყა ქაჯეთის აღებისას დაღუპული მეომრების შესახებ:
„თუცა მე მათი დახოცვა მტკივის და სატკივარია,
მაგრა მათ მიჰხვდა უკვდავი მუნ დიდი საჩუქარია.“
ესე თქვა, ნელად ატირდა და წვიმა თოვლსა არია,
ნარგისთათ იძრვის ბორიო, ვარდსა ზრავს, იანვარია.
(აქაც სარითმო სიტყვა „იანვარია“ რაღაც ძალიან ფაქიზი იუმორით არის გამთბარი).
დაღუპულთა ახლობლებიც ატირდნენ, მაგრამ ისიც პატივად მიიღეს, რომ ფრიდონი და მისი მეგობრები ასე სწუხდნენ დაღუპულთა გამო:
„ვინ ღირს-ა თქვენსა ეგზომსა ტირილსა, შეჭირვებასა!
თქვენთვის სიკვდილი დია სჯობს მიწათა ზედა რებასა.“
„რათგან მიჰხვდა დაკარგული ლომი მზესა წახდომილსა.
აღარა ვსტირთ სატირალსა, აღარ დავსდებთ თვალთა მილსა”.